Wła­dza, szcze­gól­nie w okre­sie zmiany, społeczno-ekonomicznej trans­for­ma­cji, ma szcze­gólną łatwość wyłą­cza­nia z głów­nego nurtu gigan­tycz­nych grup ludzi. Wyłą­czeni to ci, któ­rzy nie rozu­mieją celu zmian, a co za tym idzie czę­sto owych zmian nie akcep­tują. Brak zro­zu­mie­nia zaś wła­dza wyge­ne­ro­wać może pono­sząc prak­tyczne zerowe koszty. Wystar­czy, że po pro­stu nie będzie tłu­ma­czyć oby­wa­te­lom sensu swo­ich decy­zji i dzia­łań. Co się jej jak naj­bar­dziej opłaca, ponie­waż im wię­cej oby­wa­teli usu­nie się z głów­nego nurtu, tym mniej pozo­staje tych, z któ­rymi trzeba się liczyć. Dla­tego też nie można zapo­mi­nać, że o pozio­mie edu­ka­cji oby­wa­tel­skiej decy­duje nie ludzka zdol­ność rozu­mie­nia, bo ta zawsze pozo­staje mniej wię­cej na sta­łym pozio­mie, lecz chęć tłu­ma­cze­nia, która zależy od samej wła­dzy, a przy tym sta­nowi wyśmie­nite narzę­dzie manipulacji.